Volgende editie – 16 april 2026

Durf te Denken!

Durf te Denken! is een jaarlijks symposium dat laat zien hoe toegepaste filosofie het HBO-onderwijs en -onderzoek verrijkt en met het werkveld kan verbinden. Na vier succesvolle edities van Durf te Denken bij de HAN en Saxion en Fontys zijn studenten, docenten en onderzoekers dit jubileumjaar weer van harte welkom bij Fontys. Deze mijlpaal vieren we dit jaar met een frisse twist.

Durf te Denken 2026: Spiegelbeelden

Spiegelbeelden: waarheid, vertekening en zelfkennis

In de spiegel kijken

We leven in een tijdperk van spiegels. Onze telefoons tonen ons onze gezichten, onze data tonen ons ons gedrag, onze algoritmes tonen ons onze voorkeuren. We reflecteren voortdurend – individueel in therapie en zelfhulpboeken, collectief in burgerpanels en nationale dialogen, technologisch in AI-systemen die ons gedrag leren herkennen en voorspellen. “Ken uzelf” is geen filosofisch ideaal meer maar een permanente praktijk geworden. De vraag is: wat zien we eigenlijk als we in al die spiegels kijken?

Spiegels die vervormen

Een spiegel lijkt neutraal, maar is dat nooit. Het Instagram-filter maakt ons mooier of juist onzekerder. Het algoritme toont ons een versie van de werkelijkheid die bevestigt wat we al dachten. De nationale enquête meet opinies die misschien pas ontstaan door de vraag. De AI leert ons kennen, maar projecteert daarbij patronen die er misschien niet zijn. En in het spiegelkabinet van de politiek weten we allang niet meer of we naar werkelijkheid kijken of naar veelvoudig weerkaatste vertekeningen daarvan. Zoals Alice ontdekt in Spiegelland: aan de andere kant van de spiegel gelden andere wetten, maar lijkt alles misleidend vertrouwd.

De paradox van zelfreflectie

Hoe meer we reflecteren, hoe verder we soms van onszelf afraken. De selfie-cultuur brengt lichaamsbeelden voort die niemand kan bereiken. De zelfreflectieve samenleving raakt verlamd in eindeloos gesprek over wie we zijn. De zelfbewuste AI weerspiegelt menselijke vooroordelen die we juist dachten te overwinnen. En zoals Narcissus verdronk in zijn eigen spiegelbeeld, dreigen we vast te lopen in reflecties die ons meer gevangen houden dan bevrijden. De vraag wordt: wanneer helpt reflectie ons de werkelijkheid te zien, en wanneer bouwt ze juist een spiegelpaleis waarin we verdwalen?

Denken vanuit de spiegel

Dit festival nodigt uit om de reflectie zelf te onderzoeken. Niet door ons nóg een spiegel voor te houden, maar door te vragen: hoe werken spiegels? Wat vervormen ze, wat verduidelijken ze? Wanneer moeten we in de spiegel kijken en wanneer erdoorheen? Hoe verhouden waarheid en weerspiegeling zich tot elkaar? En misschien wel: hoe leren we de spiegel soms achter ons te laten en gewoon te kijken naar wat er is? Van de mythe van Narcissus tot de technologie van vandaag, van individuele zelfkennis tot collectieve zelfreflectie – het festival biedt ruimte om te onderzoeken hoe we omgaan met al die spiegelbeelden waarin we onszelf voortdurend tegenkomen.

Programma 2026

11:00 – 11:30 | Inloop en Dark Patterns (Foyer)

11:30 – 11:45 | Start plenaire programma

11:45 – 12:15 | Opening door Koert van Mensvoort (Next Nature Museum)

12:15 – 13:00 | Keynote Tinneke Beeckman (auteur Ken Jezelf)

13:00 – 14:00 | Lunch

14:00 – 15:00 | Break-outsessies ronde 1

Sessie 1A: Hannah Arendt | Amy Bredewout & José Krijnen
Sessie 1B: Sufficiency en ecologische wijsheid | Michiel Kamphuis
Sessie 1C: Ik of de ander? | Kim Meijer
Sessie 1D: Tussen Zien en Zijn | Sanne Bitter
Sessie 1E: De spiegel van gelijkwaardigheid | Cheryl McDowall
Sessie 1F: Een filosofisch perspectief op ons lichaam | Aldo Houterman
Rondleiding Next Nature Museum

15:00 -15:30 | Pauze

15:30 – 16:30 | Break-outsessies ronde 2

Sessie 2A: Green Office (Geert van Seeters)
Sessie 2B: Een echo van spraakverwarring. Over kunst, autonomie en relationaliteit | Liza Voetman
Sessie 2C: Narcissus, Foucault en de politiek van zelfkennis | Arthur Kok & Marc Kesel
Sessie 2D: Seneca als spiegel voor innerlijke onrust | Claudia Werkhoven & Margriet Smits
Sessie 2E: Verbonden ervaring | Eva Schmetz
Sessie 2F: Bespiegeling over professionele identiteit | Famke van Lieshout, Elco Buurman & Hanke Drop
Rondleiding Next Nature Museum

16:30 – 17:00 | Afsluiting

17:00 – 18:00 | Borrel

18.00 | Einde

Locatie: Next Nature Museum (in het iconische Evoluon), Eindhoven
Tijd: 11.00 – 18.00 uur